ÖZET
Çalışmanın amacı glioblastoma multiforme (GBM) radyoterapisindeki (RT) geçmişten günümüze değişen eğilimlerin ortaya konulması ve risk altındaki organ dozlarındaki değişimin gösterilmesidir.
GBM tanısı ile postopereatif temozolamid ve RT ile tedavi edilen 10 hastanın simülasyon bilgisayarlı tomografi görüntüleri retrospektif olarak incelenerek pre- ve postoperatif manyetik rezonans görüntüleri (MRG) ile rjiid füzyon yapıldı ve 9 ayrı volüm oluşturuldu. Volümler total kranyum ışınlamadan postoperatif iki fazlı ışınlamaya değişkenlik gösterirken, RT uygulaması 2-boyutlu (2B) Co-60 tedavisinden 3-boyutlu (3B) volumetrik ark tedaviye (VMAT) değişiyordu. Risk altındaki organlar (organs at risk - OAR) konturlandı. Beyin-hedef hacmi planlama (PTV) Dmean, beyin sapı Dmax, göz Dmax ipsilateral/ kontralateral, kiazma Dmax, koklea Dmean ipsilateal/kontralateral, lakrimal gland Dmax ipsilateral/konrtalateral, lens Dmax ipsilateral/ kontralateral, pituiter gland Dmax dozları kaydedildi. 7, 8, 9. planlar (preop MRG’den oluşturulan volümün 3B-konformal RT- 3B-KRT planı ile postop MRG’den oluşturulan 3B-KRT ve VMAT planları) karşılaştırıldı. Paired sample t-testi ile istatistiksel analiz yapıldı.
Total kranyum RT uygulandığı dönemlerde normal beyin dokusunun hepsi 45-60 Gy alırken VMAT ile beyin-PTV Dmean medyan 35 Gy’e düşmüştür. Aynı zamanda göz ve lensler dışında risk altındaki organlar verilen tüm dozu alarak 60 Gy uygulanan gruplarda doz sınırlamaları aşılmıştır. Hem PTV-Radyasyon Terapisi Onkoloji Grubu (RTOG)preop hem de PTV-RTOGpostop 3D-CRT planına göre beyin-PTVinitial volüm Dmean ve beyin-PTVboost Dmean dozları dahil olmak üzere tüm OAR dozlarında iki plan arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu. VMAT planı ile hem PTVRTOGpreop hem de PTV RTOGpostop volümlerine göre yapılan 3D-CRT planlarından istatistiksel anlamlı daha düşük OAR dozları elde edildi.
Tarihsel süreçte ışınlanan volüm ve normal doku dozlarında belirgin azalma olmuştur. RTOG’nin postoperatif volüm tanımına göre konformal ve VMAT planları karşılaştırıldığında VMAT planlamada daha düşük normal doku dozları elde edilmektedir.